Mapa nataliteta Evrope za 2025. godinu pokazuje jasnu i zabrinjavajuću sliku – gotovo cijeli kontinent obojen je u crveno, što znači da se u većini zemalja rađa premalo djece za obnavljanje stanovništva.
Izvor: Nezavisne Foto: AI/Ilustracija
Ovakvi trendovi već se jasno odražavaju i na konkretne podatke iz BiH, o čemu svjedoči i pad broja novorođenčadi u Republici Srpskoj.
Naš region, uključujući i Bosnu i Hercegovinu, je u „žutoj zoni“ – što znači da je situacija bolja nego u ostatku Evrope, ali i dalje nedovoljna.
Prema mapi, Bosna i Hercegovina ima stopu fetiliteta od 1,57, Srbija: 1,61, Hrvatska: 1,49, a Slovenija: 1,52, prenosi Nova.
Da demografski problem nije samo statistika, pokazuje i činjenica da se iz BiH svake godine iseli broj ljudi veličine jednog grada.
To znači da region u prosjeku stoji bolje od većine Evrope, ali nijedna od ovih zemalja ne dostiže ključni prag od 2,1 djeteta po ženi, koji je potreban za obnavljanje stanovništva.
Jedina „zelena tačka“ u Evropi
Na cijeloj mapi postoji samo jedan prostor u zelenoj zoni – gdje fertilitet prelazi ili dostiže nivo obnavljanja stanovništva.
To jasno pokazuje koliko je rijetka situacija u kojoj neka evropska zemlja ima dovoljno rođenih.
Evropa gotovo cijela u crvenom
Većina evropskih zemalja nalazi se u crvenoj zoni:
Njemačka: oko 1,30
Italija: oko 1,14
Španija: oko 1,11
Poljska: oko 1,09
Velika Britanija: oko 1,39
To znači da Evropa u cjelini već sada nema prirodnu obnovu stanovništva.
Najgore stanje
Najniža vrijednost na kontinentu zabilježena je u Ukrajini gdje je stopa od 0,85.
To je ekstremno nizak nivo, koji ukazuje na ozbiljan demografski kolaps.
Šta kažu zvanični podaci EU
Podaci Evropske unije dodatno potvrđuju trend.
U 2024. godini:
Bugarska: 1,72 (najviša stopa u EU)
Francuska: 1,61
Slovenija: 1,52
Na dnu liste:
Malta: 1,01
Španija: 1,10
Litvanija: 1,11
Dakle, čak i najbolje rangirane zemlje ostaju ispod nivoa potrebnog za obnovu stanovništva.
Nastavak ispod naših preporuka…
Zašto natalitet pada
Razlozi su složeni:
kasnije zasnivanje porodice
nesigurno tržište rada
visoki troškovi života
promjene životnih prioriteta
U Evropi se prvo dijete danas dobija sve kasnije, što dodatno smanjuje ukupan broj rođenih.
Negativni demografski trendovi već imaju direktne posljedice i na obrazovni sistem, pa je tako broj đaka u Republici Srpskoj u stalnom padu.
A da populaciona rješenja za kojim Republika Srpska poseže ne mijenjaju višegodišnje negativne trendove pokazuju podaci statističara prema kojima je za deceniju izgubljeno 56.360 stanovnika
Zastrašujuća statistika pokazala je da je od 64 opštine u RS u samo 6 rastao broj stanovnika.
Šta slijedi
Pad nataliteta znači:
manje radne snage
veći pritisak na penzioni sistem
ubrzano starenje stanovništva
Evropa se trenutno održava zahvaljujući migracijama, ali bez njih bi pad bio još izraženiji. Kod nas je ovaj problem dodatno usložnjen upravo zbog migracija, budući da više od polovine rođenih u BiH živi u inostranstvu.
